SVEDOK Internet



Broj 1156.

Poseta
5561147

Kada ovi odu sa vlasti, u zatvore će dolaziti narod kao na ekskurziju, da ih gleda sve na jednom mestu

Nije Vučić kriv, mi smo…

Poraz jahača apokalipse

Đukanović od Crne Gore pravi talibansku državu

Benzinska pumpa koja je u doba sankcija postala supermarket!


          Redakcija Pretplata Marketing Tekstovi tekst Iz starih brojeva Mali oglasi

ISTRAŽIVANJE: Ima li teže boljke od one kada zaboravimo ko smo i kada prestajemo biti svesni svog identiteta?(2)
Poreklo drevnih Srba
Piše: prof. dr Zoran Nikolić

       Svi argumenti koje navodim kao i oni koji čekaju na red, ne bi imali smisla ukoliko na ovom mestu ne započnemo temu o starim Rasima i njihovoj vezi sa Srbima.
       Mnogi bi se pitali da, iako je sve ovo tačno kao i potonji argumenti, (a ja bih voleo da mi se dokaže suprotno) zašto se to ne odnosi na neki drugi narod? Među Slovenima ili Germanima, na primer?
       Ali, istina je i danas svuda oko nas.
       Rasi su imali braonkast ten, uglavnom crne, crvenkasto-crne i tamno smeđe kose, svih nijansi boje očiju i osrednji rast snažne muskulature.
       Za razliku od njih naši najneposredniji preci su bili crvenokosi, smeđokosi i retko plavokosi, bele i rozikaste puti, uglavnom plavih očiju, visoka i vitka rasta.
       Rasi su na prostor Belog mora stigli polovinom desetog milenijuma pre Hristosa. Prve grupe rodova koji će kasnije formirati određeni broj plemena a oni se stopiti u jedinstven i jedan od najmisterioznijih naroda koji je stupio na evropsko tlo, najverovatnije je potekao sa indonezijskih ostrva, Sumatre najpre oko 40000. godina pre Hristosa.
       U jednom trenutku taj prostor napuštaju, svi su izgledi, zbog veoma snažnih vulkanskih erupcija koje su, zbog ogromne vulkanske prašine koja se digla, prekrili nebo i zamračili sunčevu svetlost.
       Kako prvobitne ljude fasciniraju i zastrašuju prirodne pojave za koje nisu umeli da nađu racionalno objašnjenje, te pojave su ostavivši najdublji utisak na njih, za trajno uslovile njihove vrednosne orijentire i upravljanje u društveno-kulturnom životu.
       Značaj sunca za život ljudske vrste koje je nestalo na nebu, postalo je kulturni i etički putokaz kako treba postupati i koga treba slaviti. Kasnije ćemo se potpunije posvetiti ovom kao i ostalim bitnim detaljima za genezu srpskog etnosa.
       Sa ovim se, iz istih razloga, rađao i kult kamena, vatre, munje, strelice, grmljavine i vode. Kamena, koji je identifikovan sa vrelom lavom delujući preteće i kamena kao stena koje su štitile od opasnosti.
       Snaga vatre koja je gutala sve pred sobom ali istovremeno i grejala. Munja koje su parale nebo i nadjačavale tutnjavu erupcije i najavljivale kišu. Kišu kao vodu koja gasi vatru i napaja čoveka dajući mu život.
       Svetlosni i zvučni efekat koji ostavljaju munje, a u našoj kulturi poznati kao strelica i grmljavina, delovale su kao moćno oružje sa neba koje opominje ili kažnjava neposlušne.
       Samo se prisetimo da je u hinduizmu Indra bog vetra i vazduha čije je oružje munja, dok je u Slovenskom politeizmu munja označavala da je bog Perun seo i krenuo svojim kočijama.
       Prostor Indonežanskih ostrva sa rodovima kasnije malajske grupe naroda, preci Rasa napuštaju najverovatnije početkom dvadesetog milenijuma pre Hristosa i naseljavaju današnji indijski, pakistanski, avganistanski, iranski i najmanjim delom irački plato.
       Migracije u Indiju su se desile u dahu, a kako su se vremenom pridošlice značajno umnožavale, delovi njihovih grupa su se pomerali ka pomenutim regionima.
       Desetak milenijuma boravka na ovim prostorima a sa oblikovanim kulturnim, vrednosnim i društvenim koordinatama, ostavili su najdublji trag u Indiji.
       Izgrađeni kao lovci naši preci su se u dugom periodu pomerali sve više ka ruskim stepama. Migracije su se odvijale organizovano u grupama, ali periodično i dugorajno.
       Kraj ledenog doba uzrokovao je obimne padavine u stepama, a sa njima i pomeranja sisara i ljudi ka predelima koji su bili suvlji. Tako da sredinom desetog milenijuma Rasi sa manjim malajskim grupama stupaju na prostore Belog mora i susreću se sa primarnom granom predaka Srba.
       Deo Rasa ostao je na području Azije. Sa sobom su doneli i formirane društveno-kulturne navike koje su po uspostavljanju kontakta sa sarosedeocima postale kulturnim obrascem i naših najneposrednijih predaka.
       Nastanili su se na onom području gde su zatekli najmiroljubivije i sa najmanje podozrenja prema pridošlicama.
       Pretpostavljam da je u početku postojala neagresivna opreznost jednih i drugih. I da su prvi kontakti proistekli iz sasvim životnih okolnosti – opstanak, upućenost jednih na druge i sporadični kontakti.
       Međutim, verujem da je jedan običaj koji se ustaljivao kod starosedelaca odigrao presudnu ulogu. Reč je o verovanju da će potomstvo biti zdravije i otpornije ukoliko se kao takvo stvara sa ženama iz drugih rodovskih grupa.
       Iz tog verovanja izrodio se običaj krađe ili otmice žena. Njega kasnije zatičemo kod Srba ali i u Indiji. Znači, on je sa evropskih prostora dospeo na azijske, a ne obratno.
       Direktni preci Srba su krišom krali žene od Rasana koji se nisu previše orođavali sa drugima.
       U svakom slučaju kasnija istorijska dešavanja pokazuju da su dugo uspevali da sačuvaju vlastitu samosvojnost sve do konačnog utapanja u niz drugih naroda tokom trećeg veka.
       Nesumljivo su se u ovim procesima za svagda stvorile čvrste krvno-srodničke i kulturno-istorijske veze predaka Srba i starih Rasana (Rasena). Srbi su Rasanima stvorili i naviku i sposobnost upotrebe mleka u ishrani. Kako ćemo videti kasnije, ovaj podatak je posebno značajan za stare Srbe.
       Život u trajanju dva do tri veka na ovom području kroz suživot dve etničke grupe koje su se sve više integrisale, doprineo je jačanju svesti o samosvojnosti na unutargrupnom planu, ali i na primer prvih astronomskih znanja. Kao i ostale društveno-kulturne reference i njih će uskoro praktikovati na novim područjima.
       Ne zaboravimo da su naši preci uglavnom birali jezera za mesta svog obitavanja.
       Redukovanje mamuta i primamljivost južnijih krajeva doprinelo je odluci naših predaka da se pomeraju dublje ka evropskom kontinentu.
       Na svakom prostoru na kome su postojali, ostavljali su kulturne tragove, ali i deo svoje populacije. Prve stanice su bili Baltik, Skandinavija i ruske stepe. Jedno krilo je krenulo preko ruskih stepa i vremenom dospelo do Kavkaza, centralne Azije, Levanta, Iraka i Irana. Deo njih se vremenom odlučio za povratak u prapostojbinu.
       Posle putovanja, nastanjivanja i života na novim područjima, verovatno krajem sedmog i početkom šestog milenijuma preci Srba su prvi put ugledali Indiju. Međutim, posebno je značajna lokacija Anadolije kao i teritorija između jezera Van na istoku današnje Turske i iranskih jezera Rašt (Istahr-e Hašt - Istočni Azarbajdžan) i susednog jezera Kara-Gol (ranije nazivano Sarb) pa do oboda planine Ararat u Turskoj.
       Ovo krilo drevnih Srba koje se zaustavilo na tom prostoru, smatram da je imalo impresivnu istoriju...
       Drugo krilo se uputilo zapadno ka Skandinaviji gde je ostao manji broj, a veći je dospeo do zapadnih teritorija današnje Nemačke vodeći sa sobom pripadnike rodova koje su zatekli, a koji su bili impresivne visine i korpulencije. Dinarce koje će njihovi rođaci pronaći i na Helmskom poluostrvu.
       Kasnije se sa ovih pozicija prelazilo na prostore britanskih ostrva, Francuske, Španije i Portugalije.
       Drugi deo ovog krila se kretao preko oblasti Poljske, Slovačke, Mađarske, Rumunije i Bugarske došavši oko šestog milenijuma pre Hristosa na teritoriju današnje istočne i južne Srbije i proširio se na područja Makedonije, Albanije i Grčke.
       U Grčkoj su se nastanili u Tesaliji, Peloponezu i posebno Kritu. Oblasti pored jezera i reka i na ovom platou su bila staništa naših predaka.
       U prvom talasu migracija preci današnjih Srba su se prevashodno naselili pored Dunava u Srbiji, potom u Rumuniji i Bugarskoj. Egejsko more je dobilo ime od naših predaka kao sećanje na Belo more.
       Jer oni su već imenovani kao ljudi, stanovnici Belog mora. Prvo ime Srba je i nastalo na tom području o čemu svedoče i nordijske sage - Wannen i karelijski od Vienanmeri: Vani, Vandi, Vindi. Ime Srbi nastaje tek kasnije.
       Nesumnjivo da je nešto više od dva milenijuma postojanja na području Belog mora uslovilo društvene, kulturne i privredne modele naših predaka. Ali, još jedna činjenica ima izuzetan značaj. Zahvaljujući dobroj organizaciji društvenog života, delimičnoj izolovanosti od agresivnih grupa i stečenoj otpornosti usled dugotrajnog života u surovim prirodnim okolnostima, preci Srba su se prilično umnožili kao etnos. I to je razlog etapnim migracijama.
       Prvo krilo drevnih Srba koje se zaustavilo na skandinavskim područjima i teritoriji Nemačke, obitavalo je na lokaciji današnjeg Manhajma i reke Rajne. Odatle se po ustanovljenju kolektivnog života nakon nekoliko stotina godina, deo njih pomera ka britanskim ostrvima, Francuskoj, Španiji i Portugalu. Kao i ka istoku Nemačke prema Poljskoj i Ukrajini.
       Uglavnom, oba ova krila su se susretala, ili na pomenutim poljskim, ukrajinskim i ruskim prostorima, ili na području oko Crnog mora i Anadolije.
       Dakle, sve veze među krilima istog etnosa nisu raskinute niti je poreklo zaboravljeno.
       Što se tiče Italije, drevni Srbi su na te prostore došli iz četiri pravca: Nemačke preko Alpa, Srbije, Krita i na kraju Lidije. A naseljavali su Sardiniju i manjim delom Siciliju.
       Sever Italije je naseljen krajem drugog milenijuma pre Hristosa, a odatle centralni deo zapadne Italije gde je procvetala etrurska država.
       Deo krila koje je preko ruskih stepa krenulo put Azije se nastanio na severoistočnim obalama Crnog mora. Odatle je lako dolazio do prostora današnje Ukrajine. Ali i Helma.
       Oni koji su ostajali tu vremenom su se selili do teritorija sadašnje Belorusije, Moldavije i Poljske. I tu dolaze u dodire sa etničkim grupama koje su se prilično kasnije nazvale zajedničkim imenom Stavani, Sklavani, Sloveni. Naime, deo orođenog etnosa koji smo imenovali kao primarna srpska grana je već imao naviku mešanja sa drugim rodovskim i fratrijskim grupama.
       Rasi su takvu praksu uporno izbegavali. Kod dodira sa etničkim grupama budućih Slovena na evropskom prostoru očigledno je da su se Rasi iz nekog razloga uzdržavali ukrštanja sa njima. Za razliku od predaka budućih ugrofinskih naroda.
       Inače, Srbi nisu preci svih Slovena, ali su Sloveni od njih nesumljivo dobili ime. I oni su se posredstvom drevnih Srba počeli nazivati Vindi. Otuda i naša uobrazilja da smo etnički izgrađeni isključivo od Slovena. Oni su samo jedna grana koja se u procesu etnogeneze slila u jedinstveno srpsko stablo.
       (P. Šafarik upućuje na isti zaključak pored ostalih se pozivajući i na kralja Alfreda (kraj devetog i početak desetog veka).
       “Slavani, po uobičajenom načinu čitanja Stavani su najverovatnije Sloveni, kasniji Schalauen u Pruskoj; Stavani su bili stanovnici na jezeru, od reči stav, bara (jezerce, jezero) Teich, See. Sudini, kasniji Sudauern, takođe su bili bitno različiti od stanovnika Pruske, germanskog i letonskog porekla, i pripadali su Vendima. (Šafarik, 1998:58).
       Na prostorima Evrope drevni Srbi se susreću i sa budućim Nordima, Germanima, Grcima. Takav je slučaj i na predelima Azije. Ko je kome preneo jezik teško je reći. Polazeći od artefakta u oblasti Karalije koji su ispisani na stenama planinskih masiva pored mnogobrojnih jezera, vrlo verovatno da je jezik koji je unekoliko preteča potonjih slovenskih bio jezik sporazumevanja srpskih predaka.
       Rasi su sobom doneli svoj govorni jezik koji je bio sasvim drugačiji od jezika primarnih Srba. To vidimo verovatno po dijalektima tog prastarog jezika kod naroda poput Etruraca, Tračana ili Pelazga.
       Starosedeoci obala Belog mora i Rasi nisu konstruisali kakvu govornu sintezu. Pre će biti da su Rasi u dugom vremenskom rasponu čuvali svoj jezik od zaborava, a da su sa Vindima govorili pretežno njihovim jezikom.
       Međutim, na evropskom prosturu, ali i svakom regionu u svetu, u doba kada se susreću Vindi i Rasi jezici su bili isuviše nerazvijeni tako da su se različite rodovske grupe jednostavno sporazumevale.
       Taj prvobitni jezik se u kasnijim istorijskim periodima razvijao uporedo sa ukupnim razvojem svakog etnosa.
       Stoga mislim da se pri dodirima sa budućim slovenskim plemenima gradio zajednički jezik.
       Uostalom, i budući Sloveni su dobili ime Vindi, a to nešto znači. I stari pisci su zabeležili da Srbi među Slovenima imaju posebno mesto, mada nas lišavaju potpunijeg obrazloženja svojih tvrdnji.
       Jasno nam je što-šta kao primerice uticaj Vinda na verske predstave Slovena.
       Upozoravam da su Rasi nosioci haplogrupe T Y-hromozoma.
       Na novim prostorima i u susretu sa domorodačkim grupama Vindi su Rase prvenstveno učili odbranbenim veštinama jer su sukobi sa susedima naseljenih područja neminovno počeli. Mada je objektivno bilo mesta za sve.
       Rasi su Vinde snažili racionalnošu i mudrošću koju su materijalizovali u svakom segmentu društvenog života.
       Dolaskom na Balkansko poluostvro drevni Srbi u socijalno-kulturnom i privrednom smislu nastavljaju gde su stali. Kultura Lepenskog Vira je Vindisko-Raska kultura. Kao i Starčevačka i Vinčanska.
       Posvetićemo se i ovim posebno važnim delovima u mozaiku koji je pred nama. Sada bih konstatovao da je kultura Lepenskog Vira najautentičniji nastavak prvobitne kulture Vinda i Rasana koju su gradili na obalama Belog mora. Od kulta Sunca, kamena pa sve do preteče azbučnog pisma.
       Kada smo kod azbuke, ona je nastala baš u periodu razvoja kulture Lepenskog Vira o čemu svedoče brojni dokazi. Dovoljni su samo oni koje su nam pružili arheolozi Obrad Kujović i Dragoslav Srejović. Znači, ona se začinje na srpskom tlu davno u praistoriji i stvorila je Vindska ili Raska mudrost. Ili obe skupa.
       Sam naziv Ras ili RASHT i danas na palmirskom, a ranije na jeziku kojim je govorio Hristos, znači carski, rođak sunca, sunčev rod. To što su ih u daleko kasnijem periodu razni narodi imenovali na drugačije načine, stvar je širih društveno-kulturnih, istorijskih okolnosti.
       Ne radi se ni o ljudima koji grade kule, niti o stanovnicima na reci Raš, niti bilo šta drugo. Isti je slučaj i sa imenom Srb ili Srbin.
       Na desetine raznih značenja jer je svako tu reč imenovao na način koji mu odgovara. Posebno kod naroda koji pripadaju grupi indoevropskih jezika poteklih iz jezika pramajke – sanskrita. Zato sam se u pronalaženju stvarnog značenja imena naroda Srbi rukovodio postulatom da koren tog imena treba isključivo tražiti u sanskritu i nekom od istorijskih jezika Srba, odnosno, etničke grupe koja je sa Srbima ostvarila rođačke ili druge najbliže odnose.
       Šta ako su ime Srbi nama nadenuli oni koji su nas u istoriji sledbovali? Jer radi se o narodu koji je isuviše rano ostvario svoj procvat u svim sferama društvene stvarnosti na evropskom i azijskom kontinentu, pre svih. Ali samo: pre svih. I koga su drugi verovatno sa podozrenjem pogledavali, a koji je vremenom zahvaljujući prvenstveno sebi sve više klonuo, padao i pridizao se.
       Danas je gotovo na izdisaju, mada kako ćemo videti, ovog naroda ima tamo i gde sami ne pretpostavljamo. Sahranjivanje mrtvih na prostorima Belog mora spaljivanjem mrtvaca ili gomilanjem kamena preko njega (gromile), praktikovalo se i na Helmskom poluostrvu tokom ovih kultura. Nalazi arheologa to potvrđuju.
       Međukulturni dodiri stanovnika Helma koji su Vindi i Rasi zatekli na ovom području uslovili su i akulturacione procese. Zato su arheolozi i otkrili izvesne elemente mešanih kultura. Gde bi se zvezde jasnije videlei ljubopitljivije posmatrale nego na polarnom krugu.
       Kult Sunca se intenzivno negovao na Belom moru jer su i Vindi i Rasani na praktičnom primeru shvatali kakav je njegov značaj za njihov život. To se nastavilo i na Helmskom poluostrvu.
       Znanja iz astronomije su izgleda bila mnogo razvijenija nego što se na prvi mah čini. Planina Treskavac i kuće u naseljenim mestima imaju isti trapezoidni oblik.
       Otkuda to?
       Uz upotrebu visoke tehnologije stručnjaci su zaključili da od 20. aprila do 1. maja Sunce izlazi iznad Treskavice, a da istovremeno sazvežđe Vlašića prestaje da se vidi na noćnom nebu tačno 20. aprila. To znanje je žiteljima Lepenskog Vira omogućavalo da precizno utvrde početak godine ili leta, odnosno, toplijih dana.
       Ako danas koristimo visoku tehnologiju, otkuda ljudima iz praistorije ta znanja?
       A tek su izašli iz pećine. Gde se to rađala astronomija i matematika? Antička Grčka ima da sačeka nekoliko milenijuma. Mislim da zaista malo znamo o našim precima.
       Već pored obala Belog mora i jezera pored kojih su živeli, naši preci su spoznali i blagodati koje voda pruža. Riba, pored irvasa (sobova) bila im je osnovni izvor hrane. Omogućavala je život. Artefakti ribolikih ljudi na lokalitetima kulture Lepenskog Vira kao i Belog mora otkrivaju identičnost kulturno-filozofskog modela mišljenja. Setimo se legende o Oanesu i gde je nastala, pa to logički povežimo sa onom granom naših predaka koja se uputila ka Aziji. Šta nam to sada otkriva?
       Zašto su naši stari pored kremiranja umrlih, počeli praktikovanje polaganje kamena preko njih, a na kojima su posipali mnoštvo ribljih kostiju? Sunce, riba i voda kao izvor života, a kamen je svojevrsni medijator između sveta živih i mrtvih. Pored ribe i jelen je imao izuzetnu važnost za pretke. Njegova lepota sa rogovima podseća na blistajuće zrake Sunca. Zar lik jelena ne nalazimo u kamenim prostorijama i pećinama pored Belog mora? Zar isto ne nalazimo u kulturi Lepenskog Vira? Sahranjivanje mrtvih prekrivenih ribljim kostima i sa glavom jelena, a ponekada i glavama onih životinja koje su koristili u ishrani poput divljeg vepra, izražava odnos prema životu, početku i toku, njegovoj suštastvenoj vrednosnoj osi.
       Kada pominjemo vepra, setimo se i budućih Tribala kao srbo-kelskog plemena i njihove heraldike.
       Covek je ambivalentan, takav je i njegov život kao i smisao tog života. Svetlost smenjuje tamu u živućem poput dobra i zla koji se prepliću u čoveku. Ovaj svet i onaj pod zemljom.
       I tu se nalazi jasna spona praotaca Srba sa Helma i Belog mora. U novijim vremenima i na ovom prostoru klesali su se i novi običaji. Verski i oni svakodnevni. Pored pomenutih načina naši stari su počeli sahranjivati mrtve pored ognjiša, ispod praga kuće. Zar treba mnogo znati da bi se shvatilo da su se ti običaji sačuvali dugo i utemeljili se u srpskom življu. Duh pretka kao kućnog zaštitnika. I kod najmanje promene vremena munje ne zaobilaze ni danas Treskavicu? Zar munje nisu predstavljale kult obožavanja Rasa, a sa njima i Vinda? Kakva su znanja potonji Etrurci imali o munjama? Neka i ovaj detalj pridonese sklapanju jedinstvenog mozaika.
       Poštovanje zemlje kao još jednog neupitnog izvora života, započinje u vremenima nastanka zemljoradnje. Otkrića pluga i njegovog rala. Kasnije može videti kako je jedan narod nazivao Srbe prema ralu za koji kažu da su ih baš ti Srbi otkrili na istoku Azije.
       Sada bih samo podsetio da su Etrurci verovali da je mitsko biće izašlo iz zaorane brazde i saopštilo ljudima osnovna moralna načela.
       Kultura lavirinta se začela na prvobitnom staništu Vinda – Belom moru. Nju su i naši Rasi praktikovali. A prva trajnija naselja Lepenskog Vira su strukturirana kao lavirint koji podseća na košnicu.
       Otkuda to?
       Lavirint na prvobitnom prostoru nije samo imao ulogu svetilišta. On je simolička projekcija života i smrti. Kao kamen od čega je izgrađivan. Ognjiše, dom i Sunce. Ognjiše greje, jer bez vatre nema smisao. Dom simboliše značaj porodice čije bliske emotivne veze poput topline greju svakog njenog člana.
       Sunce je istinski i simbolički život i vatra koja ne guta već rađa. Ova složena simbolička komunikacija tri činioca kulturnog modela naših predaka govori o njihovoj racionalnoj i kreativnoj sposobnosti. Sličan je odnos Sunca, munje i vatre.
       Skoro do današnjih dana se među Srbima očuvalo predanje da nošenje kamena štiti od udara groma. Kao i od bolesti.
       Sunce i riba?
       I tu su problematiku rešili Vindi i Rasi. Sunce putuje kroz ovaj svet rekom na leđima ribe. Pomenut je običaj krađe žena. Ali se na osnovu genealoških istraživanja ne može reći da je odabir žene na ovaj način bio predominantan među drevnim Srbima. Najverovatnije negde oko početka petog milenijuma pre Hristosa naši preci koji su naselili područje Levanta i posebno Anadolije, dolaze na njima blisko Helmsko poluostrvo i susreću se sa svojom sabraćom učestvujući u izgradnji Starčevačke i Vinčanske kulture.
       Drevni Srbi se sve više pomeraju ka zapadu, severu i jugu te za nekoliko vekova praktično naseljavaju ukupan plato do Jadranskog mora.
       Vlada pogrešna predstava o migracijama drevnih naroda. Ta zabluda proističe posmatranjem sposobnosti brzog prevaljivanja velikog prostora iz današnje perspektive. Međutim, u obzir treba uzeti ne samo sposobnost u brzom prelasku sa jedne na drugu geografsku tačku, nego i realne potrebe za tim, motivima kao i činjenicom da su to još uvek nomadske grupe sklone i spremne na povremena pokretanja. Osim toga, te grupe se kreću u dužem vremenskom periodu delom i istražujući zgodne teritorije za nastanjivanje.
      
       * * * * *
      
       ISTRAŽIVANJE: Ima li teže boljke od one kada zaboravimo ko smo i kada prestajemo biti svesni svog identiteta?(2)
      
      
       Poreklo drevnih Srba
      
      
       Svi argumenti koje navodim kao i oni koji čekaju na red, ne bi imali smisla ukoliko na ovom mestu ne započnemo temu o starim Rasima i njihovoj vezi sa Srbima.
       Mnogi bi se pitali da, iako je sve ovo tačno kao i potonji argumenti, (a ja bih voleo da mi se dokaže suprotno) zašto se to ne odnosi na neki drugi narod? Među Slovenima ili Germanima, na primer?
       Ali, istina je i danas svuda oko nas.
       Rasi su imali braonkast ten, uglavnom crne, crvenkasto-crne i tamno smeđe kose, svih nijansi boje očiju i osrednji rast snažne muskulature.
       Za razliku od njih naši najneposredniji preci su bili crvenokosi, smeđokosi i retko plavokosi, bele i rozikaste puti, uglavnom plavih očiju, visoka i vitka rasta.
       Rasi su na prostor Belog mora stigli polovinom desetog milenijuma pre Hristosa. Prve grupe rodova koji će kasnije formirati određeni broj plemena a oni se stopiti u jedinstven i jedan od najmisterioznijih naroda koji je stupio na evropsko tlo, najverovatnije je potekao sa indonezijskih ostrva, Sumatre najpre oko 40000. godina pre Hristosa.
       U jednom trenutku taj prostor napuštaju, svi su izgledi, zbog veoma snažnih vulkanskih erupcija koje su, zbog ogromne vulkanske prašine koja se digla, prekrili nebo i zamračili sunčevu svetlost.
       Kako prvobitne ljude fasciniraju i zastrašuju prirodne pojave za koje nisu umeli da nađu racionalno objašnjenje, te pojave su ostavivši najdublji utisak na njih, za trajno uslovile njihove vrednosne orijentire i upravljanje u društveno-kulturnom životu.
       Značaj sunca za život ljudske vrste koje je nestalo na nebu, postalo je kulturni i etički putokaz kako treba postupati i koga treba slaviti. Kasnije ćemo se potpunije posvetiti ovom kao i ostalim bitnim detaljima za genezu srpskog etnosa.
       Sa ovim se, iz istih razloga, rađao i kult kamena, vatre, munje, strelice, grmljavine i vode. Kamena, koji je identifikovan sa vrelom lavom delujući preteće i kamena kao stena koje su štitile od opasnosti.
       Snaga vatre koja je gutala sve pred sobom ali istovremeno i grejala. Munja koje su parale nebo i nadjačavale tutnjavu erupcije i najavljivale kišu. Kišu kao vodu koja gasi vatru i napaja čoveka dajući mu život.
       Svetlosni i zvučni efekat koji ostavljaju munje, a u našoj kulturi poznati kao strelica i grmljavina, delovale su kao moćno oružje sa neba koje opominje ili kažnjava neposlušne.
       Samo se prisetimo da je u hinduizmu Indra bog vetra i vazduha čije je oružje munja, dok je u Slovenskom politeizmu munja označavala da je bog Perun seo i krenuo svojim kočijama.
       Prostor Indonežanskih ostrva sa rodovima kasnije malajske grupe naroda, preci Rasa napuštaju najverovatnije početkom dvadesetog milenijuma pre Hristosa i naseljavaju današnji indijski, pakistanski, avganistanski, iranski i najmanjim delom irački plato.
       Migracije u Indiju su se desile u dahu, a kako su se vremenom pridošlice značajno umnožavale, delovi njihovih grupa su se pomerali ka pomenutim regionima.
       Desetak milenijuma boravka na ovim prostorima a sa oblikovanim kulturnim, vrednosnim i društvenim koordinatama, ostavili su najdublji trag u Indiji.
       Izgrađeni kao lovci naši preci su se u dugom periodu pomerali sve više ka ruskim stepama. Migracije su se odvijale organizovano u grupama, ali periodično i dugorajno.
       Kraj ledenog doba uzrokovao je obimne padavine u stepama, a sa njima i pomeranja sisara i ljudi ka predelima koji su bili suvlji. Tako da sredinom desetog milenijuma Rasi sa manjim malajskim grupama stupaju na prostore Belog mora i susreću se sa primarnom granom predaka Srba.
       Deo Rasa ostao je na području Azije. Sa sobom su doneli i formirane društveno-kulturne navike koje su po uspostavljanju kontakta sa sarosedeocima postale kulturnim obrascem i naših najneposrednijih predaka.
       Nastanili su se na onom području gde su zatekli najmiroljubivije i sa najmanje podozrenja prema pridošlicama.
       Pretpostavljam da je u početku postojala neagresivna opreznost jednih i drugih. I da su prvi kontakti proistekli iz sasvim životnih okolnosti – opstanak, upućenost jednih na druge i sporadični kontakti.
       Međutim, verujem da je jedan običaj koji se ustaljivao kod starosedelaca odigrao presudnu ulogu. Reč je o verovanju da će potomstvo biti zdravije i otpornije ukoliko se kao takvo stvara sa ženama iz drugih rodovskih grupa.
       Iz tog verovanja izrodio se običaj krađe ili otmice žena. Njega kasnije zatičemo kod Srba ali i u Indiji. Znači, on je sa evropskih prostora dospeo na azijske, a ne obratno.
       Direktni preci Srba su krišom krali žene od Rasana koji se nisu previše orođavali sa drugima.
       U svakom slučaju kasnija istorijska dešavanja pokazuju da su dugo uspevali da sačuvaju vlastitu samosvojnost sve do konačnog utapanja u niz drugih naroda tokom trećeg veka.
       Nesumljivo su se u ovim procesima za svagda stvorile čvrste krvno-srodničke i kulturno-istorijske veze predaka Srba i starih Rasana (Rasena). Srbi su Rasanima stvorili i naviku i sposobnost upotrebe mleka u ishrani. Kako ćemo videti kasnije, ovaj podatak je posebno značajan za stare Srbe.
       Život u trajanju dva do tri veka na ovom području kroz suživot dve etničke grupe koje su se sve više integrisale, doprineo je jačanju svesti o samosvojnosti na unutargrupnom planu, ali i na primer prvih astronomskih znanja. Kao i ostale društveno-kulturne reference i njih će uskoro praktikovati na novim područjima.
       Ne zaboravimo da su naši preci uglavnom birali jezera za mesta svog obitavanja.
       Redukovanje mamuta i primamljivost južnijih krajeva doprinelo je odluci naših predaka da se pomeraju dublje ka evropskom kontinentu.
       Na svakom prostoru na kome su postojali, ostavljali su kulturne tragove, ali i deo svoje populacije. Prve stanice su bili Baltik, Skandinavija i ruske stepe. Jedno krilo je krenulo preko ruskih stepa i vremenom dospelo do Kavkaza, centralne Azije, Levanta, Iraka i Irana. Deo njih se vremenom odlučio za povratak u prapostojbinu.
       Posle putovanja, nastanjivanja i života na novim područjima, verovatno krajem sedmog i početkom šestog milenijuma preci Srba su prvi put ugledali Indiju. Međutim, posebno je značajna lokacija Anadolije kao i teritorija između jezera Van na istoku današnje Turske i iranskih jezera Rašt (Istahr-e Hašt - Istočni Azarbajdžan) i susednog jezera Kara-Gol (ranije nazivano Sarb) pa do oboda planine Ararat u Turskoj.
       Ovo krilo drevnih Srba koje se zaustavilo na tom prostoru, smatram da je imalo impresivnu istoriju...
       Drugo krilo se uputilo zapadno ka Skandinaviji gde je ostao manji broj, a veći je dospeo do zapadnih teritorija današnje Nemačke vodeći sa sobom pripadnike rodova koje su zatekli, a koji su bili impresivne visine i korpulencije. Dinarce koje će njihovi rođaci pronaći i na Helmskom poluostrvu.
       Kasnije se sa ovih pozicija prelazilo na prostore britanskih ostrva, Francuske, Španije i Portugalije.
       Drugi deo ovog krila se kretao preko oblasti Poljske, Slovačke, Mađarske, Rumunije i Bugarske došavši oko šestog milenijuma pre Hristosa na teritoriju današnje istočne i južne Srbije i proširio se na područja Makedonije, Albanije i Grčke.
       U Grčkoj su se nastanili u Tesaliji, Peloponezu i posebno Kritu. Oblasti pored jezera i reka i na ovom platou su bila staništa naših predaka.
       U prvom talasu migracija preci današnjih Srba su se prevashodno naselili pored Dunava u Srbiji, potom u Rumuniji i Bugarskoj. Egejsko more je dobilo ime od naših predaka kao sećanje na Belo more.
       Jer oni su već imenovani kao ljudi, stanovnici Belog mora. Prvo ime Srba je i nastalo na tom području o čemu svedoče i nordijske sage - Wannen i karelijski od Vienanmeri: Vani, Vandi, Vindi. Ime Srbi nastaje tek kasnije.
       Nesumnjivo da je nešto više od dva milenijuma postojanja na području Belog mora uslovilo društvene, kulturne i privredne modele naših predaka. Ali, još jedna činjenica ima izuzetan značaj. Zahvaljujući dobroj organizaciji društvenog života, delimičnoj izolovanosti od agresivnih grupa i stečenoj otpornosti usled dugotrajnog života u surovim prirodnim okolnostima, preci Srba su se prilično umnožili kao etnos. I to je razlog etapnim migracijama.
       Prvo krilo drevnih Srba koje se zaustavilo na skandinavskim područjima i teritoriji Nemačke, obitavalo je na lokaciji današnjeg Manhajma i reke Rajne. Odatle se po ustanovljenju kolektivnog života nakon nekoliko stotina godina, deo njih pomera ka britanskim ostrvima, Francuskoj, Španiji i Portugalu. Kao i ka istoku Nemačke prema Poljskoj i Ukrajini.
       Uglavnom, oba ova krila su se susretala, ili na pomenutim poljskim, ukrajinskim i ruskim prostorima, ili na području oko Crnog mora i Anadolije.
       Dakle, sve veze među krilima istog etnosa nisu raskinute niti je poreklo zaboravljeno.
       Što se tiče Italije, drevni Srbi su na te prostore došli iz četiri pravca: Nemačke preko Alpa, Srbije, Krita i na kraju Lidije. A naseljavali su Sardiniju i manjim delom Siciliju.
       Sever Italije je naseljen krajem drugog milenijuma pre Hristosa, a odatle centralni deo zapadne Italije gde je procvetala etrurska država.
       Deo krila koje je preko ruskih stepa krenulo put Azije se nastanio na severoistočnim obalama Crnog mora. Odatle je lako dolazio do prostora današnje Ukrajine. Ali i Helma.
       Oni koji su ostajali tu vremenom su se selili do teritorija sadašnje Belorusije, Moldavije i Poljske. I tu dolaze u dodire sa etničkim grupama koje su se prilično kasnije nazvale zajedničkim imenom Stavani, Sklavani, Sloveni. Naime, deo orođenog etnosa koji smo imenovali kao primarna srpska grana je već imao naviku mešanja sa drugim rodovskim i fratrijskim grupama.
       Rasi su takvu praksu uporno izbegavali. Kod dodira sa etničkim grupama budućih Slovena na evropskom prostoru očigledno je da su se Rasi iz nekog razloga uzdržavali ukrštanja sa njima. Za razliku od predaka budućih ugrofinskih naroda.
       Inače, Srbi nisu preci svih Slovena, ali su Sloveni od njih nesumljivo dobili ime. I oni su se posredstvom drevnih Srba počeli nazivati Vindi. Otuda i naša uobrazilja da smo etnički izgrađeni isključivo od Slovena. Oni su samo jedna grana koja se u procesu etnogeneze slila u jedinstveno srpsko stablo.
       (P. Šafarik upućuje na isti zaključak pored ostalih se pozivajući i na kralja Alfreda (kraj devetog i početak desetog veka).
       “Slavani, po uobičajenom načinu čitanja Stavani su najverovatnije Sloveni, kasniji Schalauen u Pruskoj; Stavani su bili stanovnici na jezeru, od reči stav, bara (jezerce, jezero) Teich, See. Sudini, kasniji Sudauern, takođe su bili bitno različiti od stanovnika Pruske, germanskog i letonskog porekla, i pripadali su Vendima. (Šafarik, 1998:58).
       Na prostorima Evrope drevni Srbi se susreću i sa budućim Nordima, Germanima, Grcima. Takav je slučaj i na predelima Azije. Ko je kome preneo jezik teško je reći. Polazeći od artefakta u oblasti Karalije koji su ispisani na stenama planinskih masiva pored mnogobrojnih jezera, vrlo verovatno da je jezik koji je unekoliko preteča potonjih slovenskih bio jezik sporazumevanja srpskih predaka.
       Rasi su sobom doneli svoj govorni jezik koji je bio sasvim drugačiji od jezika primarnih Srba. To vidimo verovatno po dijalektima tog prastarog jezika kod naroda poput Etruraca, Tračana ili Pelazga.
       Starosedeoci obala Belog mora i Rasi nisu konstruisali kakvu govornu sintezu. Pre će biti da su Rasi u dugom vremenskom rasponu čuvali svoj jezik od zaborava, a da su sa Vindima govorili pretežno njihovim jezikom.
       Međutim, na evropskom prosturu, ali i svakom regionu u svetu, u doba kada se susreću Vindi i Rasi jezici su bili isuviše nerazvijeni tako da su se različite rodovske grupe jednostavno sporazumevale.
       Taj prvobitni jezik se u kasnijim istorijskim periodima razvijao uporedo sa ukupnim razvojem svakog etnosa.
       Stoga mislim da se pri dodirima sa budućim slovenskim plemenima gradio zajednički jezik.
       Uostalom, i budući Sloveni su dobili ime Vindi, a to nešto znači. I stari pisci su zabeležili da Srbi među Slovenima imaju posebno mesto, mada nas lišavaju potpunijeg obrazloženja svojih tvrdnji.
       Jasno nam je što-šta kao primerice uticaj Vinda na verske predstave Slovena.
       Upozoravam da su Rasi nosioci haplogrupe T Y-hromozoma.
       Na novim prostorima i u susretu sa domorodačkim grupama Vindi su Rase prvenstveno učili odbranbenim veštinama jer su sukobi sa susedima naseljenih područja neminovno počeli. Mada je objektivno bilo mesta za sve.
       Rasi su Vinde snažili racionalnošu i mudrošću koju su materijalizovali u svakom segmentu društvenog života.
       Dolaskom na Balkansko poluostvro drevni Srbi u socijalno-kulturnom i privrednom smislu nastavljaju gde su stali. Kultura Lepenskog Vira je Vindisko-Raska kultura. Kao i Starčevačka i Vinčanska.
       Posvetićemo se i ovim posebno važnim delovima u mozaiku koji je pred nama. Sada bih konstatovao da je kultura Lepenskog Vira najautentičniji nastavak prvobitne kulture Vinda i Rasana koju su gradili na obalama Belog mora. Od kulta Sunca, kamena pa sve do preteče azbučnog pisma.
       Kada smo kod azbuke, ona je nastala baš u periodu razvoja kulture Lepenskog Vira o čemu svedoče brojni dokazi. Dovoljni su samo oni koje su nam pružili arheolozi Obrad Kujović i Dragoslav Srejović. Znači, ona se začinje na srpskom tlu davno u praistoriji i stvorila je Vindska ili Raska mudrost. Ili obe skupa.
       Sam naziv Ras ili RASHT i danas na palmirskom, a ranije na jeziku kojim je govorio Hristos, znači carski, rođak sunca, sunčev rod. To što su ih u daleko kasnijem periodu razni narodi imenovali na drugačije načine, stvar je širih društveno-kulturnih, istorijskih okolnosti.
       Ne radi se ni o ljudima koji grade kule, niti o stanovnicima na reci Raš, niti bilo šta drugo. Isti je slučaj i sa imenom Srb ili Srbin.
       Na desetine raznih značenja jer je svako tu reč imenovao na način koji mu odgovara. Posebno kod naroda koji pripadaju grupi indoevropskih jezika poteklih iz jezika pramajke – sanskrita. Zato sam se u pronalaženju stvarnog značenja imena naroda Srbi rukovodio postulatom da koren tog imena treba isključivo tražiti u sanskritu i nekom od istorijskih jezika Srba, odnosno, etničke grupe koja je sa Srbima ostvarila rođačke ili druge najbliže odnose.
       Šta ako su ime Srbi nama nadenuli oni koji su nas u istoriji sledbovali? Jer radi se o narodu koji je isuviše rano ostvario svoj procvat u svim sferama društvene stvarnosti na evropskom i azijskom kontinentu, pre svih. Ali samo: pre svih. I koga su drugi verovatno sa podozrenjem pogledavali, a koji je vremenom zahvaljujući prvenstveno sebi sve više klonuo, padao i pridizao se.
       Danas je gotovo na izdisaju, mada kako ćemo videti, ovog naroda ima tamo i gde sami ne pretpostavljamo. Sahranjivanje mrtvih na prostorima Belog mora spaljivanjem mrtvaca ili gomilanjem kamena preko njega (gromile), praktikovalo se i na Helmskom poluostrvu tokom ovih kultura. Nalazi arheologa to potvrđuju.
       Međukulturni dodiri stanovnika Helma koji su Vindi i Rasi zatekli na ovom području uslovili su i akulturacione procese. Zato su arheolozi i otkrili izvesne elemente mešanih kultura. Gde bi se zvezde jasnije videlei ljubopitljivije posmatrale nego na polarnom krugu.
       Kult Sunca se intenzivno negovao na Belom moru jer su i Vindi i Rasani na praktičnom primeru shvatali kakav je njegov značaj za njihov život. To se nastavilo i na Helmskom poluostrvu.
       Znanja iz astronomije su izgleda bila mnogo razvijenija nego što se na prvi mah čini. Planina Treskavac i kuće u naseljenim mestima imaju isti trapezoidni oblik.
       Otkuda to?
       Uz upotrebu visoke tehnologije stručnjaci su zaključili da od 20. aprila do 1. maja Sunce izlazi iznad Treskavice, a da istovremeno sazvežđe Vlašića prestaje da se vidi na noćnom nebu tačno 20. aprila. To znanje je žiteljima Lepenskog Vira omogućavalo da precizno utvrde početak godine ili leta, odnosno, toplijih dana.
       Ako danas koristimo visoku tehnologiju, otkuda ljudima iz praistorije ta znanja?
       A tek su izašli iz pećine. Gde se to rađala astronomija i matematika? Antička Grčka ima da sačeka nekoliko milenijuma. Mislim da zaista malo znamo o našim precima.
       Već pored obala Belog mora i jezera pored kojih su živeli, naši preci su spoznali i blagodati koje voda pruža. Riba, pored irvasa (sobova) bila im je osnovni izvor hrane. Omogućavala je život. Artefakti ribolikih ljudi na lokalitetima kulture Lepenskog Vira kao i Belog mora otkrivaju identičnost kulturno-filozofskog modela mišljenja. Setimo se legende o Oanesu i gde je nastala, pa to logički povežimo sa onom granom naših predaka koja se uputila ka Aziji. Šta nam to sada otkriva?
       Zašto su naši stari pored kremiranja umrlih, počeli praktikovanje polaganje kamena preko njih, a na kojima su posipali mnoštvo ribljih kostiju? Sunce, riba i voda kao izvor života, a kamen je svojevrsni medijator između sveta živih i mrtvih. Pored ribe i jelen je imao izuzetnu važnost za pretke. Njegova lepota sa rogovima podseća na blistajuće zrake Sunca. Zar lik jelena ne nalazimo u kamenim prostorijama i pećinama pored Belog mora? Zar isto ne nalazimo u kulturi Lepenskog Vira? Sahranjivanje mrtvih prekrivenih ribljim kostima i sa glavom jelena, a ponekada i glavama onih životinja koje su koristili u ishrani poput divljeg vepra, izražava odnos prema životu, početku i toku, njegovoj suštastvenoj vrednosnoj osi.
       Kada pominjemo vepra, setimo se i budućih Tribala kao srbo-kelskog plemena i njihove heraldike.
       Covek je ambivalentan, takav je i njegov život kao i smisao tog života. Svetlost smenjuje tamu u živućem poput dobra i zla koji se prepliću u čoveku. Ovaj svet i onaj pod zemljom.
       I tu se nalazi jasna spona praotaca Srba sa Helma i Belog mora. U novijim vremenima i na ovom prostoru klesali su se i novi običaji. Verski i oni svakodnevni. Pored pomenutih načina naši stari su počeli sahranjivati mrtve pored ognjiša, ispod praga kuće. Zar treba mnogo znati da bi se shvatilo da su se ti običaji sačuvali dugo i utemeljili se u srpskom življu. Duh pretka kao kućnog zaštitnika. I kod najmanje promene vremena munje ne zaobilaze ni danas Treskavicu? Zar munje nisu predstavljale kult obožavanja Rasa, a sa njima i Vinda? Kakva su znanja potonji Etrurci imali o munjama? Neka i ovaj detalj pridonese sklapanju jedinstvenog mozaika.
       Poštovanje zemlje kao još jednog neupitnog izvora života, započinje u vremenima nastanka zemljoradnje. Otkrića pluga i njegovog rala. Kasnije može videti kako je jedan narod nazivao Srbe prema ralu za koji kažu da su ih baš ti Srbi otkrili na istoku Azije.
       Sada bih samo podsetio da su Etrurci verovali da je mitsko biće izašlo iz zaorane brazde i saopštilo ljudima osnovna moralna načela.
       Kultura lavirinta se začela na prvobitnom staništu Vinda – Belom moru. Nju su i naši Rasi praktikovali. A prva trajnija naselja Lepenskog Vira su strukturirana kao lavirint koji podseća na košnicu.
       Otkuda to?
       Lavirint na prvobitnom prostoru nije samo imao ulogu svetilišta. On je simolička projekcija života i smrti. Kao kamen od čega je izgrađivan. Ognjiše, dom i Sunce. Ognjiše greje, jer bez vatre nema smisao. Dom simboliše značaj porodice čije bliske emotivne veze poput topline greju svakog njenog člana.
       Sunce je istinski i simbolički život i vatra koja ne guta već rađa. Ova složena simbolička komunikacija tri činioca kulturnog modela naših predaka govori o njihovoj racionalnoj i kreativnoj sposobnosti. Sličan je odnos Sunca, munje i vatre.
       Skoro do današnjih dana se među Srbima očuvalo predanje da nošenje kamena štiti od udara groma. Kao i od bolesti.
       Sunce i riba?
       I tu su problematiku rešili Vindi i Rasi. Sunce putuje kroz ovaj svet rekom na leđima ribe. Pomenut je običaj krađe žena. Ali se na osnovu genealoških istraživanja ne može reći da je odabir žene na ovaj način bio predominantan među drevnim Srbima. Najverovatnije negde oko početka petog milenijuma pre Hristosa naši preci koji su naselili područje Levanta i posebno Anadolije, dolaze na njima blisko Helmsko poluostrvo i susreću se sa svojom sabraćom učestvujući u izgradnji Starčevačke i Vinčanske kulture.
       Drevni Srbi se sve više pomeraju ka zapadu, severu i jugu te za nekoliko vekova praktično naseljavaju ukupan plato do Jadranskog mora.
       Vlada pogrešna predstava o migracijama drevnih naroda. Ta zabluda proističe posmatranjem sposobnosti brzog prevaljivanja velikog prostora iz današnje perspektive. Međutim, u obzir treba uzeti ne samo sposobnost u brzom prelasku sa jedne na drugu geografsku tačku, nego i realne potrebe za tim, motivima kao i činjenicom da su to još uvek nomadske grupe sklone i spremne na povremena pokretanja. Osim toga, te grupe se kreću u dužem vremenskom periodu delom i istražujući zgodne teritorije za nastanjivanje.
      
       * * * * *
       ?Narod koji je veoma brzo doživeo takav procvat koji se može uzeti kao jedan od najznačajnijih doprinosa današnjoj civilizaciji.
       ?Narod koji ima takvu istoriju, a koji o njoj tako malo zna.
       ?Narod koji je doprineo etnogenezi mnogih drugih naroda, a zaboravio je ko je.
       ?Narod koji je od onoga koga pogledavaju drugi i ogledaju se u njemu, dospeo do straha i nesposobnosti da pogleda sebi u oči.
       ?Narod koga danas zatičemo među gotovo svim religijama, pristao je da proda svoju veru za večeru.
       ?Narod koji je sa takvom slašću zabijao nož u bratova leđa, da to nikada tako nije uspevalo drugima.
       ?Narod pred kojim su dva puta: ili da potone i nestane ili da vostane.
      
       * * * * *
      
       Na nama je.
       ?Narod koji je veoma brzo doživeo takav procvat koji se može uzeti kao jedan od najznačajnijih doprinosa današnjoj civilizaciji.
       ??Narod koji ima takvu istoriju, a koji o njoj tako malo zna.
       ??Narod koji je doprineo etnogenezi mnogih drugih naroda, a zaboravio je ko je.
       ??Narod koji je od onoga koga pogledavaju drugi i ogledaju se u njemu, dospeo do straha i nesposobnosti da pogleda sebi u oči.
       ??Narod koga danas zatičemo među gotovo svim religijama, pristao je da proda svoju veru za večeru.
       ??Narod koji je sa takvom slašću zabijao nož u bratova leđa, da to nikada tako nije uspevalo drugima.
       ??Narod pred kojim su dva puta: ili da potone i nestane ili da vostane.
      
       * * * * *
      
       Na nama je.












































































          Redakcija Pretplata Marketing Tekstovi tekst Iz starih brojeva Mali oglasi

Designed by Ivan Markovic - XENOX