SVEDOK Internet



Broj 1198.

Poseta
5822693

Gospođa Sonja Licht, „king maker“ ili „gospodarica lutaka“

Govorite li drugosrbijanski?

Ti javni izvršitelji su privatna, legalizovana mafija Aleksandra Vučića i ove vlasti

Tunel na kraju svetla

Mafijaške “kombinacije” i “ugrađivanje” kod mene nikad ne prolaze


          Redakcija Pretplata Marketing Tekstovi tekst Iz starih brojeva Mali oglasi

Kinesko sletanje na Mesec. Na pomolu nova trka u svemiru
Militarizacija svemira
Piše: Milan Dinić

       Pre pola veka, kada je prvi čovek – Amerikanac – kročio na tlo Meseca, Kina je bila siromašna zemlja u raljama. Maova „Kulturna revolucija“ bile je u zamahu, ali siromaštvo i beda bili su očiti svuda. BDP po glavi stanovnika u Kini 1969. iznosio je svega 99 američkih dolara (poređenja radi, tadašnji BDP komunističke Mađarske po glavi stanovnika iznosio je 504 dolara, a SAD 5055 dolara).
       Pedeset godina kasnije, 3. januara 2019. godine, Kina je spustila letelicu na tamnu stranu Meseca – gde nijedan čovek ili ljudska naprava nikada ranije nisu kročili – pokazavši svetu da je trka u osvajanju kosmosa sada borba između tri igrača, a ne samo Rusije i SAD.
       Sletanje letelice „Cang 4“ (koja je dobila ime po boginji meseca iz kineske mitologije), iako impresivno, tehnološki nije bilo veoma izazovno, ocenili su naučnici. NASA ili Rusija mogle su to da urade godinama unazad.
       Zapravo, još veći uspeh – u naučnom smislu – desio se 31. decembra 2018. kada je američka kosmička letelica poslala snimke sa površine meteora „Ultima tule“ na ivici Sunčevog sistema. Ali, u geopolitičkom smislu, kinesko sletanje na Mesec ima daleko veći značaj.
       Kina do početka devedesetih godina nije uopšte imala svemirski program ali od tada napredak je bio brz. U 2003. godini Kina je poslala prvog kosmonauta u svemir, Janga Liveia. Od tada do danas jedanaest kineskih kosmonauta otišlo je u svemir od kojih su dvojica poslata na prvu kinesku svemirsku stanicu, Tiangong-1, koja je bila u svemiru od 2011. do aprila 2018. Kina je već jednom ranije slala letelicu na Mesec – 2013.
       Kada je reč o osvajanju kosmosa, Kinezi planiraju da lansiraju novu svemirsku stanicu do 2025, da naprave stalnu bazu na Mesecu pa čak i dvosmerne misije na Mars (što uključuje i pravljenje stalne stanice na toj planeti, do koje bi – koristeći trenutno dostupnu tehnologiju – put u jednom smeru trajao tri godine).
       Kako su ocenili zapadni stručnjaci, Kina je u neku ruku i premašila američki svemirski program: NASA već godinama nema mogućnost da samostalno šalje ljude u svemir (budući da su sve njene letelice prizemljene 2011. godine zbog finansijskih troškova) pa se sada Amerikanci oslanjaju na ruske transportne rakete Sojuz.
       Sa druge strane, Peking ulaže sve više novca u svoj svemirski program. Trenutni budžet za naučna istraživanja iznosi 11 milijardi dolara, što je i dalje manje od budžeta NASA-e koji iznosi preko 20 milijardi. Međutim, pažnju kineskom svemirskom programu privlači činjenica da, očito, prevashodno ima vojne pretenzije.
       Kako je navelo američko Ministarstvo odbrane u izveštaju iz 2018., Kinezi sprovode militarizaciju kosmosa, iako javno tvrde da se time ne bave. Kinezi godišnje lansiraju sve više satelita u kosmos. Uspešno su testirali rakete za obaranje satelita u kosmosu, razvili tehnologiju za ometanje rada satelita sa ciljem onemogućavanja korišćenja Globalnog pozicionog sistema (GPS; američkog sistema za navigaciju koji se danas široko koristi na svim telefonima i uređajima za kretanje). Takođe, 2019. počinje izgradnja velike kineske kosmičke stanice. Ove činjenice, dakle, bacaju potpuno drugačije svetlo na prirodu i posledice nedavnog kineskog sletanja na tamnu stranu Meseca.
       Zvanično, letelica „Cang 4“ ima zadatak da otkrije da li je moguće uzgajanje biljaka na mračnoj strani Meseca, da istraži moguće izvore vode ali i da pokuša da bolje osmotri druga svemirska tela vidljiva sa te lokacije.
       Međutim, u zapadnim medijima pojavili su se citati iz kineskih naučnih časopisa koji ukazuju da Kinezi Mesec vide kao važan izvor minerala i resursa. Kinezi razmatraju mogućnost izgradnje baze na tamnoj strani Meseca što bi im omogućilo stvaranje odskočne daske za dalja svemirska istraživanja. Takođe, činjenica da je tamna strana Meseca zaklonjena senkom Zemlje znači da je to odlična lokacija za opservaciju kosmosa.
       Uopšteno gledajući, osvajanje kosmosa je uvek bio spoj nekoliko faktora: želja da se otkriju nova naučna saznanja i da čovek ode dalje, ali i želja da se stekne tehnološka prednost kao i nastojanje da se postignu politički poeni korisni za propagandne svrhe. Uostalom, trka u kosmosu između SSSR i SAD bila je trka u prestižu: Rusi su prvi poslali čoveka u kosmos, Amerikanci su prvi poslali čoveka na Mesec, Rusi su prvi napravili svemirsku stanicu, Amerikanci su napravili svemirsku letelicu koja je otišla najdalje od Zemlje… Ulazak Kine u ovu trku, na velika vrata, doneće mnogo uzbuđenja, ali i pitanja kada je reč o tome koji su glavni motivi – prestiž, nauka ili vojna superiornost.






















































































          Redakcija Pretplata Marketing Tekstovi tekst Iz starih brojeva Mali oglasi

Designed by Ivan Markovic - XENOX