SVEDOK Internet



Broj 1160.

Poseta
5580304

Ljudi danas žive daleko bolje nego što im se čini

Odgovor “zabranjenog”

Zašto niko neće sa Srbijom?

Ostavka, princip ili sujeta?

Dakle, „Svi Jevreji treba da umru!”


          Redakcija Pretplata Marketing Tekstovi tekst Iz starih brojeva Mali oglasi

Pola veka od otkrića Resavske pećine, stare preko milion godina
I pećinski čovek uživao u "Afroditi" i "Obešenom jagnjetu"
Piše: Piše: Andrej Dimitrijević

       U centralnoj Srbiji, na oko 130 kilometara od Beograda, istočno od Velike Morave, leži opština Despotovac, u kojoj se nalazi Resavska pećina.
       Nedavno je Resavska pećina proslavila 50 godina od otkrivanja i 40 godina od otvaranja. Stara gotovo stotinak miliona godina, Resavska pećina predstavlja najneobičniji i najprivlačniji speleološki lokalitet u našoj zemlji i jedno je od najlepših i najvećih prirodnih bogatstava njenih.
       Smeštena u krečnjačkom brdu Babina glava, ova pećina nalazi se na 20 kilometara od Despotovca i u neposrednoj je blizini planine Beljanica.
       Izvorni naziv Resavske pećine jeste zapravo Divljakovačka pećina, jer se nalazi na obodu kraškog polja Divljakovac, u selu Jelovac.
       Nastala još pre Ledenog doba, ova pećina je dom najlepših „skulptura“ koje je izradila sama priroda. Živopisan nakit, nastao delovanjem vode i minerala, krasi unutrašnjost pećine koja je duga 4.5 kilometara i koja ima tunele i podzemna jezera koja leže na dubini i do 25 metara.
       Sam predeo u okolini Resavske - odnosno, kako je prvobitno nazivana - Divljakovačke pećine, i danas se istražuje i predstavlja centar Srbije za speleologe i amatere zaljubljene u podzemne lepote zemlje. Kraški sastav planine Beljanica prouzrokovao je nastanak mnogih jama, uvala i pećina u podnožju ove planine i okolini. Zato i ne treba da čudi što prvo planinarsko društvo osnovano u Srbiji nosi naziv ove planine.
       Do 2002. godine u podnožju Beljanice i u njenoj okolini, otkriveno je preko 200 pećina!
       Kada je otkrivena, Resavska pećina je smatrana jednom od najlepših pećina u Evropi. Tadašnja jugoslovenska štampa bila je prepuna napisa u kojima se govorilo o značaju i neobičnosti ovog otkrića.
       Značaj Resavske pećine nije bio samo speleološki već i turistički. Odmah po njenom otkriću poslate su ekipe speleologa i turističkih radnika kako bi se ova pećina, zbog svoje lepote i jednostavnosti pristupa, što pre pokazala turistima. Koliki je značaj pridavan projektu otvaranja i predstavljanja pećine svetu, svedoči i činjenica da su ekipe RTV Beograd i Filmskih novosti poslate u kraj kako bi snimile nekoliko specijalnih emisija o Resavskoj pećini.
       Impozantan izgled, prirodni, naučni i nacionalni značaj - kako je još nazivaju „lepotice Resave“, poseban sjaj i počast doživljava i ovih dana, kada se obeležava 50 godina od njenog otkrića i 40 godina od njenog otvaranja za posetioce.
       Zasluga za njeno otkrivanje javnosti pripada ne samo speleolozima i istraživačima koji su je tokom decenija pohodili, već i članovima lokalne zajednice koji su učinili ono što su mogli kako bi ljubitelji prirode iz čitavog sveta mogli da uživaju i u ovoj podzemnoj lepoti Srbije.
       Zato posebnu počast treba odati predstavnicima kragujevačkog sreza i opštine Despotovac, meštanima sela Jelovac, zasposlenima u preduzeću „Rembas“ koji su napravili tunele i prvu kapiju koja je čuvala ulaz u pećinu od neodgovornih gostiju, i posebno članovima planinarskih društava „Beljanica“ i „Resavica“ koji su i srcem i stručnim zalaganjem doprineli da se čitava pećina što pre uredi i otvori za posetioce i tako postane prva turistička atrakcija te vrste u Srbiji koja je otvorena za javnost. Zvanično, pećina je otvorena 22. aprila 1972. godine.
       Resavska pećina određena je kao prirodno dobro od nacionalnog značaja. Nastala je erozivnim radom vodenog toka koji je nekada bio razvijen u Divljakovačkoj uvali.
       Iako nije najveća, ova pećina je najposećenija u Srbiji. U zlatnim godinama po njenom otvaranju, posetilaca je bilo i preko 200.000 godišnje. Danas ovu pećinu obiđe između 40 i 50 hiljada ljudi na godišnjem nivou, što je čini jednim od najposećenijih turističkih objekata u Srbiji.
       Od 4.5 kilometara dužine, detaljno je istraženo oko 2.830 metara Resavske pećine. Od toga, pećina ima stazu koje vodi kroz brojne dvorane koje su na dva nivoa.
       Bojenjem vode rečice Bare, koja protiče kroz jedan deo Divljakovačkog polja u kojem se nalazi Resavska pećina, utvrđena je podzemna hidrografska veza između ponornice te rečice i izvora Jelovički potok, kod sela Jelovica, i ponornice Izgore sa izvorima u kanjonu Resave kod Lisina.
       Temperatura u pećini je stalno ista i iznosi prijatnih sedam stepeni, dok je vlažnost vazduha od 80 do 100 odsto. Na samom ulazu u pećinu mogu se videti brojni primerci neobičnog i za oko posetioca privlačnog prirodnog nakita nastalog umećem prirode tokom proteklih stotinjak miliona godina.
       Pre nego što su je posetile hiljade turista i i straživača, u Resavskoj pećini je nekada živeo praistorijski čovek. O tome svedoči galerija koja nosi ime „Predvorje istorije“, u kojoj su pronađene kamene sekire, kameni vrhovi koplja, ognjište i oruđe praistorijskog čoveka. Pored ljudi, u njenim mračnim dubinama živele su kolonije slepih miševa, koje su je nakon uređenja pećine napustile.
       Na samom ulazu, u dužini od 60 metara, prostire se Ulazna dvorana koja predstavlja najviši, gornji sprat pećine.
       Ulazna dvorana se dalje strmo spušta prema sledećem nižem spratu, koji čine Glavni kanal i Kristalna dvorana.
       Na najnižem, trećem spratu pećine, nalaze se Bobanova dvorana, i čuvena Dvorana kipova, poznata i kao Koncertna dvorana, kojom dominira masivan stub visine preko 20 metara i kip „Majke sa detetom“ visok oko 12 m.
       Svi delovi pećine imaju izuzetno bogat prirodni nakit u raznim bojama - od snežnobelih površina, preko crvenkasto obojenih koralnih izraslina na zidovima, do malih kada sa perlama, na pećinskom dnu, koje podsećaju na površinu Meseca.
       Pojedine figure u dvoranama zbog neobičnog i upečatljivog izgleda nose sasvim živopisna imena, poput „Košnice“, „Stopala slona“, „Obešenog jagnjeta“, „Dede i babe“, „Boginje Afrodite“, „Tornja u Pizi“...
       Pored promocije pećine kao turističkog objekta, intenzivno se radi na tome da pećina postane i regionalni centar speleološkog istraživanja...
       Milenijumska tišina mračnog podzemlja Resavske pećine pre 40 godina otkrivena je svetu. Podzemni svet koji je vekovima bio skriven neprozirnom tamom, danas stoji osvetljen pred očima čoveka.
       Milioni godina istorije Zemlje, skriveni u njenoj dubini i tami, izvajani udarima vode o kamen, stoje pred očima čoveka kao svedočanstvo stvaralačke moći, večite neumornosti i veličine prirode.
       Kao što se najlepše i najvrednije stvari kod ljudi nalaze u dubini duše, tako je u Resavskoj pećini, u samim nedrima Zemlje, priroda sakrila svoje najveće lepote i učinila ovu pećinu istinskim draguljem svih pećina otkrivenih u Srbiji.

Gordana Milošević, direktor JKP „Resavska pećina“
Čuvamo pećinu za naredne generacije
       - Resavka pećina jedina je u Srbiji u članstvu Svetske asocijacije otvorenih pećina i jama. To nas izdvaja od drugih i zato se trudimo da svake godine napredujemo. U narednom periodu cilj nam je da pećini obezbedimo maksimalno dobre uslove za rad. Trudićemo se da kroz nabavljanje tehnološke opreme koja je potrebna, napredujemo i održimo korak sa drugim pećinama u svetu.
       Mi smo samo treptaj oka u odnosu na 100 miliona godina koliko ova pećina traje. Zato je važno da je čuvamo, razvijamo i u što boljem stanju da je predamo narednim generacijama. Na tom putu potreban je plan, kako na niovu opštine, tako i na nivou države jer je Resavska pećina blago od nacionalnog značaja, kaže direktor ove institucije, Gordana Milošević.
Dilema oko toga ko je pronašao pećinu?!
Otkriće pripisano drugom
       Premda su seljaci, koji su u blizinu pećine vodili stoku na ispašu, znali za njeno postojanje i ranije, nije bilo poznato da je iko u nju zašao.
       Sve do 1962. godine!
       Prema Izveštaju Planinarskog društva „Beljanica“, od 5. novembra 1963, Resavska pećina otrkivena je tačno 6. oktobra 1962. godine, kada su u nju kročili Ratko Miloradović, tadašnji predsednik Planinarskog društva „Beljanica“, i Milan Milanović, tada čuvar doma u Lisinama. Maja naredne godine pećinu je sa timom stručnjaka obišao i dr Jovan Petrović, jedan od najuglednijih srpskih speleologa. U pećinu je ušao zajedno sa onim ko ju je otkrio, Ratkom Miloradovićem. Zabeleženo je da su prve reči speleologa Petrovića po ulasku u pećinu bile: „U Ratko, boga mu, pa ovo je divota, ovog nema nigde“.
       Vremenom se u štampi pojavila dilema - ko je zaslužan za pronalaženje Divljakovačke, odnosno Resavske pećine? O ovom pitanju razvila se polemika koja je decenijama vođena u jugoslovenskoj i srpskoj štampi. Naime, gotovo sve novine, izveštavajući o Resavskoj pećini, zaslugu za njeno otkrivanje pripisivale su profesoru speleologije, dr Jovanu Petroviću. Ipak, i sam profesor Petrović - čija je zasluga za detaljno istraživanje i predstavljanje bogatstava ove pećine stručnoj i laičkoj javnosti, ogromna - tokom decenija više puta je isticao da on nije prvi koji je tamo kročio, već da je njega i ostale istraživače u nju uveo speleolog-amater iz Svilajnca, Ratko Miloradović.
       Miloradović je još kao dete obilazio i istraživao ove krajeve za koje su mnogi seljaci govorili da su prepuni raznih pećina, jama i uvala.
       Baš zbog svega toga, lokalno stanovništvo godinama je Divljakovačku, odnosno Resavsku pećinu nazivalo „Ratkovom pećinom“.
Prirodna i kulturna blaga Despotovca
Malo mesto prepuno bogatstava
       Resavka pećina nalazi se u opštini Despotovac. Ma koliko sama pećina bila neverovatna i jedinstvena za Srbiju, ona ne predstavlja jedinu lepotu ovog kraja.
       U ovoj opštini, koja je sa istoka okrenuta Kučajskim planinama i Beljanici i duž čije cele teritorije protiče reka Resava, nalaze se neka od najlepših prirodnih i kulturnih bogatstava Srbije. Despotovac - koji ovo ime nosi od ukaza kralja Milana Obrenovića 1882. u čast despota Stefana Lazarevića - sedište je opštine koja je dom manastirima Manasija i Ravanica, vodopadima Prskalo, Beljanički vrh, Lisine, prašumi Vinatovača, kanjonima Resave i Suvaje, kao i mnogim jamama i pećinama, od kojih se posebno izdvaja Resavska pećina, koju slobodno možemo nazvati draguljem u kruni prirodnih lepota Srbije.
       Brdsko-planinski karakter zemljišta sa istočne strane, i plodne ravnice sa zapadne strane, uslovile su da se stanovništvo opštine Despotovac mahom bavi poljoprivredom, a da je gustina naseljenosti relativno mala, što omogućava veoma miran i zdrav život, za razliku od pritiska i gužve koja vlada u velikim gradskim centrima.
       Iako predstavlja mirniji i ređe naseljeni deo Srbije, Despotovac je dobro povezan sa glavnim putevima u zemlji i do njega se lako dolazi auto-putem Beograd - Niš.
       Smiraj i toplina predela, iskreni i srdačni ljudi i zdrava hrana, posetiocima pružaju mogućnost da sa jedne strane - odmore i okrepe i dušu i telo, a sa druge - da sopstvenim očima otkriju svet prirodnih i kulturnih lepota i bogatstava kojih u ovom delu Srbije ima pregršt.












































































          Redakcija Pretplata Marketing Tekstovi tekst Iz starih brojeva Mali oglasi

Designed by Ivan Markovic - XENOX